• تاریخ : ۳۰ام خرداد ۱۳۹۶
  • موضوع : مطالب

اگر سیارکی که نابودی دایناسورها را رقم زد، به جای دیگری برخورد می‌کرد، چه اتفاقی می‌افتاد؟

سیارکی که در حدود ۶۶ میلیون ســال پیش با زمین در منطقه‌ی یوکاتان برخورد کرد، دایناسورها و قسمت اعظمی از حیات را از روی کره زمین محو کرد. اگر این سیارک با جای دیگری برخورد می‌کرد، شاید دایناسورها نجات پیدا می‌کردند.

برخورد این سیارک، تحولات ناگهانی و عظیمی را ایجاد کرده اســت. اتمسفر زمین آکنده از گوگرد شده و راه عبور نور خورشید بسته شده اســت. بدون خورشید، زنجیره غذایی از بین رفـــــته و ما با دایناسورها و بخش بزرگی از حیات روی زمین خداحافظی کرده‌ایم.

اما به تازگی مشخص شده اســت که اگر این سیارک اندکی زودتر یا دیرتر با زمین برخورد می‌کرد و در نتیجه با منطقه‌ی یوکاتان برخورد نمی‌کرد، اوضاع کاملا با امروز فرق می‌کرد. این تفاوت به غلظت سنگ گچ معدنی موجود در این محل مربوط اســت.

مکانی که سیارک مورد نظر به آن برخورد کرده اســت، دهانه چیکسولوب نامیده می‌شود. دانشمندان این منطقه را مطالعه می‌کنند تا در مورد تاثیر این رویداد بر تغییر حیات روی زمین بیشتر بفهمند. بی‌بی‌سی در مستندی به نام روز مرگ دایناسورها بر وقایع پس از برخورد سیارک تمرکز کرده اســت. در این مقاله به بخشی از مطالب ذکر شده در این مستند پرداخته شده اســت. نمونه‌های حفاری شده از یوکاتان به توضیح رویدادهای پس از برخورد سیارک کمک می‌کنند.

defb762c f3a8 44b3 9511 e97b1e7c3e25 سیارک عامل مرگ دایناسورها به بدترین جای ممکن اصابت کرده اســت

دکل حفاری در سواحل یوکاتان. این دکل در بهار ســال ۲۰۱۶ مشغول به دست آوردن نمونه‌ها از کف دریا بود. (تصــویر از:بارکرافت روداکشن/بی‌بی‌سی)

نمونه‌های به دست آمده که از عمق ۱۳۰۰ متری زیر خلیج مکزیک برداشته شده‌اند، از قسمتی به نام حلقه پیک هستند.

وقتی سیارک به زمین برخورد کرد، حفره‌ای با ۱۰۰ کیلومتر قطر و ۳۰ کیلومتر عمق ایجاد کرد. این حفره عریض‌تر اما کم‌عمق‌تر شد: ۲۰۰ کیلومتر عرض و چند کیلومتر عمق. سپس مرکز این حفره به جای اول خود بازگشت و دوباره منهدم شد و ویژگی‌ای به نام حلقه پیک ایجاد کرد. دهانه‌ی چیکسولوب اکنون تا قسمتی زیر آب اســت ودکل حفاری هم در همان جا برای نمونه گیری مستقر شده اســت.

ca305c04 97f3 49e7 a9ce 65fd21f25fea سیارک عامل مرگ دایناسورها به بدترین جای ممکن اصابت کرده اســت

حلقه‌ی پیک در مرکز دهانه، دور از ساحل شبه جزیره یوکاتان قرار دارد. (تصــویر از: ناسا/بی‌بی‌سی)

نمونه‌های مرکزی مشخص کردند که سنگ‌ها به شدت شکسته و توسط فشارهای شدید تغییر شکل داده شده‌اند. همان عاملی که شکل این سنگ‌ها را تغییر داده اســت، مقدار بسیار زیادی هم گرما تولید کرده اســت. این گرما ابری عظیم از گوگرد از گچ‌های تبخیر شده ایجاد کرد. از آنجا که این ابر بسیار پایدار بود، به زمستانی جهانی منجر شد. دما کاهش یافت، رشد گیاهان متوقف شد و زمین دگرگون شد. بن گرود، مجری مستند بی‌بی‌سی می‌گوید:

اگر این سیارک چند لحظه زودتر یا دیرتر به زمین می‌رسید، به جای برخورد با آب‌های کم عمق خلیج، با اقیانوس عمیق برخورد می‌کرد. طنز داســتان همین جاســت. نه اندازه‌ی سیارک، نه ابعاد برخورد و نه حتی تاثیر جهانی آن؛ هیچ یک باعث انقراض دایناسورها نشد. جایی که سیارک به آن برخورد کرد باعث انقراض دایناسورها شد. برخورد سیارک به اقیانوس‌های آتلانتیک یا اقیانوس آرام، سنگ‌های تبخیر شده‌ی کمتری، از جمله گچ مرگ آور، تولید می‌کرد. ابر تولید شده، کمتر چگال بود؛ نور خورشید می‌توانست به سطح زمین برسد و آنچه که رخ داد، اتفاق نمی‌افتاد.

آلیس رابرتز، دیگر مجری این مستند، از معدن سنگی در نیوجرسی بازدید می‌کند. شواهد فسیلی این منطقه نشان می‌دهند که مرگ و میری بسیار سریع و در مدت زمان کوتاه در این مکان به وقوع پیوسته اســت. در حقیقت، موجودات زنده این مکان، در همان روز برخورد سیارک مرده‌اند.

d991e8db f86c 43ee b799 3f028523d73f سیارک عامل مرگ دایناسورها به بدترین جای ممکن اصابت کرده اســت

نمونه‌های دکل حفاری نشان می‌دهد که سنگ‌ها در معرض حرارت و فشار بسیار زیادی در زمان برخورد بودند. (تصــویر از: بارکراف پروداکشن/بی‌بی‌سی)

کن لاکوارا، دیرینه شناس می‌گوید:

همه‌ی این فسیل‌ها در لایه‌ای با ضخامت کمتر از ده کیلومتر وجود دارند. آن‌ها بلافاصله مرده و دفن شده‌اند. این فسیل‌ها به ما آن زمان به‌خصوص در تاریخ زمین شناسی را نشان می‌دهند: آن روزها، هفته‌ها و شاید ماه‌ها. اما این لایه نشان‌دهنده‌ی هزاران ســال نیست؛ حتی نشان دهنده‌ی صدها هزار ســال هم نیست. این رویداد، رویدادی آنی و در لحظه بوده اســت.

شواهد بسیاری وجود دارد که نشان می‌دهد در حدود ۶۶ میلیون ســال پیش، سیارکی با زمین برخورد کرده اســت و انقراضی گسترده را سبب شده اســت. عــکسهای ماهواره‌ای ناسا به‌وضوح ویژگی‌های دهانه را نشان می‌دهند. گرچه فعالیت‌های زمین شناختی ۶۶ میلیون ســاله، این دهانه را پنهان کرده‌اند؛ اما هنوز هم قابل دیدن اســت.

چیزی به نام مرز K-T یا مرز دوران سوم کرتاسه وجود دارد. این مرز، یک نشانه‌ی زمین شناسی ۶۶ میلیون ســاله اســت که انتهای دوران کرتاسه را نشان می‌دهد. در این مرز، ایریدیوم با غلظت‌هایی خیلی بالاتر از غلظت معمول ایریدیوم در پوسته‌ی زمین وجود دارد. از آنجا که ایریدیوم بسیار زیادی در سیارک‌ها وجود دارد، می‌توان نتیجه گرفـــــت که منشا ایریدیوم مرز دوران سوم کرتاسه، سیارک مورد نظر بوده اســت.

اما این نخستین شاهدی اســت که نشان می‌دهد نقطه‌ای که سیارک مورد نظر با زمین برخورد کرده اســت، چقدر بحرانی بوده اســت. اگر سیارک به جای دیگری از کره زمین برخورد می‌کرد، احتمالا دایناسورها منقرض نمی‌شدند، من و شما اکنون وجود نداشتیم و زمین کاملا با امروزش متفاوت بود.

جدیدترین و داغترین مطالب دنیای جالب تکنولوؤی ها در سایت توما
مطالب گوناگون از از اخبار دنیای وب و تکنولوژی

نوشته سیارک عامل مرگ دایناسورها به بدترین جای ممکن اصابت کرده اســت اولین بار در مجله آنلاین توما. پدیدار شد.

اشتراک در شبکه اجتماعی

گوگل پلاس فیسبوک تویتر لینکدین دیگ کلوب فیسنما